Marktflecken – osada targowa, wieś, czy miasto?
Trudno precyzyjnie określić kiedy Ścinawa Mała została miastem z przywilejem targowym. Najprawdopodobniej w 1226 roku, kiedy miejscowość została wymieniona pod nazwą Stinavia było to już miasto z wcześniejszego nadania księcia opolskiego. Biskup wrocławski Wawrzyniec w swoim dokumencie określił jedynie wysokość dziesięcin przysługujących diecezji z dóbr w Ścinawie Małej. Ścinawa funkcjonowała jako miasto targowe aż do 1742 roku, kiedy król Prus Fryderyk II po zajęciu Śląska odebrał Ścinawie prawa miejskie. Podobny los spotkał także inne zajęte przez Prusy śląskie miasteczka. Nie można tego jednoznacznie odbierać jako kary, ale z powodu trudnej sytuacji materialnej po I Wojnie Śląskiej, pruscy urzędnicy najprawdopodobniej nie dawali większych perspektyw rozwojowych małym ośrodkom miejskim, jakim była Ścinawa Mała w I połowie XVIII wieku.
1
1226 rok
Pierwsza wzmianka pod nazwą Stinavia jako miasto z nadania księcia opolskiego
2
1742 rok
Fryderyk II odbiera Ścinawie prawa miejskie po zajęciu Śląska przez Prusy
3
1945 rok
Ścinawa Mała nigdy nie odzyskała praw miejskich – status Marktflecken trwał ponad 200 lat
Ścinawa Mała przed rokiem 1742 należała do Księstwa Niemodlińskiego, które okresowo nazywano też Powiatem Niemodlińskim. W nowej pruskiej administracji Ścinawa Mała znalazła się w Powiecie Prudnickim. Ścinawa Nyska wciąż będąca w Księstwie Nyskim pozostała w Powiecie Nyskim, nawet po sekularyzacji w roku 1810.
Odebranie praw miejskich oznaczało dla Ścinawy Małej rozwiązanie rady miejskiej i powołanie sołtysa, który czasami w bogatszych miejscowościach z ambicjami miejskimi często zachowywał nazwę burmistrza. Administracja pruska ograniczała w ten sposób koszty funkcjonowania administracji państwowej w XVIII wieku i przeznaczała zaoszczędzone pieniądze na rozbudowę armii.
Rynek w typowym Marktflecken na Śląsku
W Ścinawie wciąż pozostał w mocy przywilej targowy. W języku niemieckim takie miejscowości nazywano Marktfelcken. Najlepsze polskie tłumaczenie brzmi – osada targowa. Tak nazywano miejscowości zbyt duże i zbyt ważne, by nazwać je wsią i zbyt małe by posiadały pełne prawa miejskie. Ten stan prawny utrzymał się aż do 1945 roku. A to oznacza, że Ścinawa Mała nigdy nie odzyskała praw miejskich utraconych w 1742 roku. Posiadanie przywileju targowego oznaczało, że w określne dni tygodnia na rynku w Ścinawie Małej gromadzili się miejscowi rolnicy, kupcy i rzemieślnicy sprzedający klientom swoje towary. Osady targowe formalnie były uważane za ogniwo pośrednie między miastem, a wsią. Bogatsze osady mogły podkreślać swój miejski charakter nazywając swoje władze magistratem. Magistrat w takim przypadku składał się z najbogatszych mieszkańców danej miejscowości, a burmistrz często był urzędnikiem pełniącym taką funkcję półprywatnie. W XIX wiecznych Prusach magistrat był grupą osób odpowiedzialnych za pobór podatków lokalnych, utrzymanie porządku i zarządzanie majątkiem gminy.