Rok 1642 – Szwedzi w Marszu
W roku 1642 armia szwedzka prowadziła intensywne operacje wojskowe w okolicy Prudnika i Nysy. Kolumna szwedzkiego wojska maszerowała z Prudnika do Opola. Jest wysoce prawdopodobne, że oddział przemaszerował przez Ścinawę Małą i ulicą Polną udał się do Przydroża, by dojść do Niemodlina i dalej do Opola.
Profanacja obrazu
Przed wejściem do Przydroża postanowili odpocząć w miejscu zwanym Mogiła (nie znali nazwy ani historii tego miejsca). Podczas odpoczynku, ktoś z żołnierzy uznał, że obraz wiszący na drzewie może posłużyć jako fajny cel. Broń w tamtym okresie była dość prymitywna, więc cel nie mógł być daleko.
Rykoszet i cud
Podczas strzelania okazało się, że metalowy obraz spowodował rykoszetowanie pocisków i zranienie kilku strzelających. Żołnierze stali się ofiarami swojej lekkomyślności. Wg legendy rykoszety spowodowały śmierć jednego żołnierza i raniły dwóch lub trzech innych.
Wiadomość o tych wydarzeniach dotarła do miejscowej społeczności, a ponieważ Szwedzi nie cieszyli się na Śląsku poważaniem, wydarzenie towarzyszące profanacji obrazu uznano za cud.
Z powodu etycznych ograniczeń AI nie mogłem wygenerować strzelających Szwedów, ale strzelanie piłeczkami pingpongowymi do okrągłego pnia potwierdza, że rykoszety ze szwedzkich muszkietów lub pistoletów trafiły w strzelających zgodnie z prawami fizyki. Niewykluczone, że blaszany obraz był wygięty, tak by przylegać do pnia…
Od legendy do kultu
Wydarzenia z 1642 roku weszły do miejscowych legend, a obraz Matki Boskiej stał się przedmiotem kultu. Z czasem zanikła nazwa Mogiła na rzecz Szwedzkiej Górki. Już pod koniec XVII wieku pojawiły się tam pierwsze pielgrzymki z okolicznych wsi.
Szwedzka Górka. Profanacja obrazu w roku 1642 wg legend.
Szwedzka Górka – Obrazy i Mapy
Fragment mapy z 1939 roku. Na górze widać Kl. Schnellendorf – Przydroże Małe. Niżej na środku Schwedenkap to Szwedzka Górka.
Fragment mapy z 1939 roku.
Strzałka wskazuje Schwedenschanze w Lesie Prudnickim. Wyraźnie oznaczona droga po prawej to droga do Prudnika przez las.
Szaniec znajduje się za rzeką. Oznaczenie K.D. oznacza zabytek kultury. Położenie szańca wskazuje na ukrytą pozycję, albo że w pobliżu przebiegała uczęszczana droga i taka fortyfikacja miała sens.
Ponieważ Szwedzka Górka pochodzi z czasów Wojny Trzydziestoletniej, pozwoliłem sobie wskazać inną pozostałość z tego okresu w Lesie Prudnickim. Poza tym, że Szwedzi byli bardzo aktywni w czasie tej wojny, niewiele mogę wyjaśnić.
Szwedzka Górka
Miejsce kultu maryjnego wywodzące się z profanacji obrazu przez szwedzkich żołnierzy w 1642 roku. Dziś kościół pielgrzymkowy p.w. Matki Boskiej Bolesnej.
Szwedzki Szaniec
Fortyfikacja polowa z okresu Wojny Trzydziestoletniej w Lesie Prudnickim. Zabytek kultury (K.D.) oznaczony na mapach z 1939 roku jako Schwedenschanze.
Wspólne dziedzictwo
Obie pozostałości świadczą o intensywnej obecności wojsk szwedzkich na Śląsku Opolskim w XVII wieku i trwałości lokalnej pamięci historycznej zakodowanej w nazwach geograficznych.